Wat maakt oudere werknemers aantrekkelijk?

Oudere werknemerWerkgevers hebben een grote voorkeur voor jongere sollicitanten, waardoor ouderen moeilijk aan het werk komen. Dat lijkt vooral te worden veroorzaakt door onzekerheid over de productiviteit van oudere sollicitanten. De mobiliteitsbonus voor oudere uitkeringsgerechtigden, een verlenging van de proeftijd voor oudere werknemers en een proefplaatsingsregeling voor oudere uitkeringsgerechtigden kunnen oudere sollicitanten dan ook aantrekkelijker maken. Ondertussen zorgt de vergrijzing voor steeds grotere kansen van ouderen op de arbeidsmarkt: organisaties met een groter aandeel oudere werknemers en oudere leidinggevenden nemen oudere sollicitanten aanzienlijk vaker aan.

Oudere sollicitanten blijken aanmerkelijk minder kans te maken op het vervullen van een vacature dan jongere sollicitanten, ook bij gelijke geschiktheid. Tegelijkertijd geldt dat het juiste opleidingsniveau en de aanwezigheid van relevante werkervaring het effect van leeftijd grotendeels kunnen compenseren. Dit blijkt uit een conjunctanalyse op basis van een enquête onder ruim duizend werkgevers. Daarin hebben leidinggevenden twaalf keer een keuze moeten maken uit hypothetische kandidaten voor een vacature. Daarbij zijn verschillende opties onderzocht om oudere werkzoekenden voor werkgevers aantrekkelijker te maken. Op de korte termijn gaan de voor ouderen succesvolle overheidsmaatregelen wel ten koste van de kansen van jonge sollicitanten. Op de langere termijn kunnen de hogere aannamekansen voor ouderen wel leiden tot extra banen, onder meer doordat het totale arbeidsaanbod stijgt.

Looneisen versus productiviteit

Volgens de ruim duizend ondervraagde leidinggevenden zijn de looneisen en de productiviteit van ouderen de twee grootste belemmeringen om oudere sollicitanten aan te nemen. Daarom is in dit onderzoek gekeken naar het effect van twee vormen van overheidsbeleid die primair gericht zijn op de loonkosten van oudere werknemers. Dit zijn de mobiliteitsbonus en de werkbonus. Bij de mobiliteitsbonus krijgen werkgevers een premiekorting als ze een oudere werknemer aannemen.

Bij de werkbonus krijgen werkgevers een premiekorting als zij oudere werknemers in dienst houden. Alleen van een mobiliteitsbonus die specifiek gericht is op uitkeringsgerechtigden wordt een positief effect gevonden op de aannamekans van oudere sollicitanten. Hierdoor worden per jaar 13 procent (zo’n vijfduizend) meer uitkeringsgerechtigden vanaf 50 jaar aangenomen dan zonder mobiliteitsbonus.

Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid

Ouderen hebben een hoger verzuimrisico en een grotere kans om arbeidsongeschikt te raken. Deze zaken kunnen oudere werknemers minder aantrekkelijk maken. De overheid heeft verschillende beleidsopties die erop zijn gericht om dit verzuimrisico van ouderen te compenseren. Dit zijn de no-riskpolis WW, waarbij het financiële verzuimrisico van een nieuwe oudere werknemer die wordt aangenomen vanuit werkloosheid wordt gedragen door de overheid. Ook is er de mogelijkheid om de verplichte loondoorbetaling bij ziekte voor oudere werknemers te verkorten. Geen van deze twee maatregelen blijkt de aannamekans van oudere sollicitanten significant te vergroten. Daarnaast geldt dat de meeste werkgevers de kosten van langdurig ziekteverzuim van werknemers hebben herverzekerd, zodat de mogelijke kosten van dit ziekteverzuim slechts beperkt van invloed zullen zijn op het aannamebeleid van werkgevers.

Ook de premiedifferentiatie voor de Werkhervattingsregeling Gedeeltelijke Arbeidsgeschikten (WGA) heeft geen invloed op de aannamekansen van oudere sollicitanten. Deze regeling maakt personen met een hoger arbeidsongeschiktheidsrisico in principe minder aantrekkelijk. Aangezien de ondervraagde werkgevers dit risico bij ouderen beperkt vinden en bovendien amper op de hoogte zijn van de regelingen ten aanzien van premiedifferentiatie WGA, is het niet verwonderlijk dat het aannamegedrag hier nauwelijks door wordt beïnvloed.

Proeftijd en proefplaatsing

Naast ouderenbeleid gericht op relatieve loonkosten en de financiële risico’s van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid, zijn nog twee andere maatregelen onderzocht. Dit zijn een verlengde proeftijd voor oudere werknemers en de mogelijkheid tot proefplaatsing. Bij een proefplaatsing behoudt een werkzoekende gedurende een aantal maanden zijn of haar uitkering en betaalt de werkgever geen loon. Een verdubbeling van de proeftijd voor oudere werknemers leidt ertoe dat 20 procent (ruim vijfduizend) meer 55-plussers per jaar worden aangenomen. De proefplaatsingsregeling kan ervoor zorgen dat per jaar 20 procent (ruim drieduizend) meer uitkeringsgerechtigden van 55 jaar en ouder worden aangenomen. Beide resultaten suggereren dat een langere proefperiode de onzekerheid over het functioneren van oudere werknemers voor een belangrijk deel kan wegnemen, waardoor werkgevers het ‘aandurven’ om voor een oudere sollicitant te kiezen.

Natuurlijk verloop

Zowel werkgevers waar relatief veel oudere werknemers in dienst zijn als leidinggevenden die zelf ouder zijn, nemen vaker oudere sollicitanten aan. Dit suggereert dat gewenning en ervaring met oudere werknemers belangrijke factoren zijn in de aannamebeslissing van werkgevers. Werkgevers zijn gemiddeld genomen positief over de inzet, loyaliteit, klantgerichtheid en betrokkenheid van ouderen. Leidinggevenden die positief zijn over deze aspecten nemen oudere sollicitanten significant vaker aan. Als gevolg van de toenemende vergrijzing van het personeelsbestand van werkgevers kan daarom worden verwacht dat oudere sollicitanten steeds meer kans krijgen op de arbeidsmarkt. Op termijn zou dit ertoe kunnen leiden dat maar liefst 33 procent (bijna tienduizend) 55-plussers extra per jaar een nieuwe baan zullen krijgen.

Bron & Download het rapport:  Wat maakt oudere werknemers aantrekkelijk?

Leave a Reply