Bedrijven maken werk van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)

De SER-commissie Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO) constateert in haar eindrapportage dat IMVO en duurzaamheid een stevige plaats hebben gekregen op de agenda van veel bedrijfstakken en ondernemingen. Bedrijven maken er werk van. Dat leidt ertoe dat IMVO als aanjager functioneert voor nieuwe producten en afzetmogelijkheden.

Meer productinnovatie
Anno 2012 constateert de commissie dat steeds meer bedrijven werk maken van IMVO. Tussen bedrijven en stakeholders ontstaan allerlei samenwerkingsverbanden. Nu het bedrijfsleven in toenemende mate IMVO omarmt, gaat de markt fungeren als aanjager om IMVO verder te versterken. Met name de planet dimensie leidt tot innovatie, nieuwe producten en nieuwe afzetmogelijkheden. Dit wordt ook zichtbaar in de business-to-business (B2B) markt en de rol die duurzaamheid speelt bij inkoop en aanbestedingen.

Meer aandacht voor arbeidsomstandigheden
Internationaal komt er steeds meer aandacht voor de factor ‘people’, onder andere voor de arbeidsomstandigheden in de keten van toeleveranciers. Vanuit vakbonden, maatschappelijke organisaties en consumenten neemt de druk hierop steeds meer toe. De toenemende internationale verbondenheid via sociale media speelt hierbij een rol. Op nationaal niveau lijkt de aandacht voor arbeidsomstandigheden niet in alle bedrijven en sectoren even vanzelfsprekend.

Meer transparantie
De verslaglegging over MVO ontwikkelt zich positief. De Transparantiebenchmark (over de 500 grootste bedrijven van Nederland) en andere onderzoeken laten een beeld van verbetering over de gehele linie zien. Wel lopen de scores tussen de koplopers en achterblijvers nog ver uiteen. Ook het percentage bedrijven dat een verslag heeft waarin een toelichting wordt gegeven op ketenbeheer is gestegen. De uitdaging is vooral dat de voortgang en diepgang zich de komende jaren doorzet, waarin bedrijven een passende vorm van verificatie en stakeholderbetrokkenheid zoeken.

Reële verwachtingen
Van ondernemingen mag verwacht worden dat ze bijdragen aan economische, ecologische en sociale vooruitgang om zo duurzame ontwikkeling te bevorderen. Daartoe moeten ze in kaart brengen waar in de keten risico’s bestaan op misstanden, beleid voeren om misstanden te voorkomen en adequaat reageren op geïdentificeerde of mogelijke negatieve effecten. De recent herziene en door de SER onderschreven OESO Richtlijnen voor multinationale ondernemingen bieden bedrijven hiervoor handvatten. De OESO Richtlijnen zijn de enige door overheden onderschreven MVO normen voor internationaal ondernemen en het enige internationale kader dat een geschillenbeslechtingsysteem bevat.

Eindoordeel evaluatieperiode 2008-2012
De commissie is positief over de voortgang die op het terrein van IMVO is bereikt, mede ondersteund door het SER/IMVO initiatief. Ook de stimulerende activiteiten van het kenniscentrum MVO Nederland (in 2004 ingesteld op basis van het SER-advies De winst van waarden) waren en blijven belangrijk voor bedrijven.
Het beeld verschilt echter per sector en naar de grootte van bedrijven. Er blijven nog volop uitdagingen voor de verdere ontwikkeling van IMVO en de rapportage hierover. Zo is de belangrijkste kennis en informatie over het IMVO beleidskader, zoals de inhoud van de OESO richtlijnen voor multinationale ondernemingen nog niet altijd bij de relevante spelers bekend. Ook het verder stimuleren van het MKB blijft van belang.

Doorwerking
Het is onmogelijk om de bijdrage van een initiatief als de SER-Verklaring aan alle IMVO- ontwikkelingen precies vast te stellen. De commissie heeft de beleidsfilosofie breed uitgedragen en is positief over de doorwerking hiervan in de politiek, het bedrijfsleven en de maatschappij. De SER-commissie stelt met genoegen vast dat het institutionele IMVO-kader van de SER is opgegaan in de herziene OESO-richtlijnen en bijbehorende mechanismen voor stimulering en klachtenafhandeling. De SER onderschrijft de herziene OESO Richtlijnen volledig en hanteert de Richtlijnen als het nieuwe kader voor zijn IMVO activiteiten. De SER verwacht dat hier de komende jaren een belangrijke dynamiek vanuit zal gaan.

Het vervolg
De sociale partners gaan door met het krachtig uitdragen van de herziene OESO Richtlijnen (inclusief ILO-normen en UN Principles). De SER-commissie IMVO wil het proces van verdieping en implementatie van IMVO blijven volgen en begeleiden en stimuleren. Aan de hand van de ervaringen van bedrijven en stakeholders, internationale vergelijking, NCP uitspraken e.d. stelt de SER-commissie zich ten doel de komende jaren via thematische rapportage verdieping en praktische handvatten te bieden voor de verdere implementatie van de nieuwe internationale normen (rapportages in 2013, 2014 en 2015).

Achtergrond
Deze eindrapportage volgt op de Verklaring IMVO die de centrale werkgevers- en werknemersorganisaties in de SER eind 2008 ondertekenden. In deze verklaring committeert de SER zich aan internationaal MVO waaronder verantwoord ketenbeheer. De sociale partners ondernamen verschillende activiteiten om de implementatie te bevorderen. De commissie IMVO, onder voorzitterschap van Alexander Rinnooy Kan, heeft onlangs de resultaten van deze initiatieven geëvalueerd.
Onder verantwoord ketenbeheer verstaat de SER het vrijwillige maar niet-vrijblijvende commitment van bedrijven om een positieve invloed uit te oefenen op het sociaal en milieubeleid van hun toeleveranciers.

De SER-commissie bestaat uit sociale partners en onafhankelijke leden. De voorzitter van Nationaal Contact Punt (NCP) van de OESO-richtlijnen en directeur MVO Nederland zijn adviserende leden. De eindevaluatie zal worden besproken in de raadsvergadering van juni 2012.

Leave a Reply